Σκόρπια κείμενα.. Το ιστολόγιον βρίσκεται σε αγρανάπαυση

Ωραία μου δραχμούλα: ελληνικά κέρματα και χαρτονομίσματα.

2009-05-23T06:13:00.000-07:00

Σχεδόν αποκλειστική πηγή το εξαιρετικό ιστολόγιο:: Συλλογή νομισμάτων και χαρτονομισμάτων.

Νίκος Καζαντζάκης

2009-05-19T04:02:00.000-07:00

"Ερχόμαστε από μια σκοτεινή άβυσσο
καταλήγουμε σε μια σκοτεινή άβυσσο
το
μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή.
Ευτύς ως γεννηθούμε, αρχίζει κι η επιστροφή• ταυτόχρονα το ξεκίνημα κι ο γυρισμός•
κάθε στιγμή πεθαίνουμε. Γι αυτό πολλοί διαλάλησαν: Σκοπός της ζωής είναι ο
θάνατος.
Μα κι ευτύς ως γεννηθούμε, αρχίζει κι η προσπάθεια να δημιουργήσουμε, να
συνθέσουμε, να κάμουμε την ύλη ζωή• κάθε στιγμή γεννιούμαστε. Γι΄ αυτό πολλοί
διαλάλησαν: Σκοπός της εφήμερης ζωής είναι η αθανασία.
Στα πρόσκαιρα ζωντανά σώματα τα δυο τούτα ρέματα παλεύουν:
α) ο ανήφορος, προς τη σύνθεση, προς τη ζωή, προς την αθανασία•
β) ο κατήφορος, προς την αποσύνθεση, προς την ύλη, προς το θάνατο.
Και τα δυο ρέματα πηγάζουν από τα έγκατα της αρχέγονης ουσίας. Στην αρχή η ζωή
ξαφνιάζει• σαν παράνομη φαίνεται, σαν παρά φύση, σαν εφήμερη αντίδραση στις
σκοτεινές αιώνιες πηγές• μα βαθύτερα νιώθουμε: η Ζωή είναι κι αυτή άναρχη,
ακατάλυτη φόρα του Σύμπαντου.
Αλλιώς, πούθε η περανθρώπινη δύναμη που μας σφεντονίζει από το αγέννητο στο
γεννητό και μας γκαρδιώνει• φυτά, ζώα, ανθρώπους• στον αγώνα; Και τα δυο
αντίδρομα ρέματα είναι άγια.
Χρέος μας λοιπόν να συλλάβουμε τ΄ όραμα που χωράει κι εναρμονίζει τις δυο
τεράστιες τούτες άναρχες, ακατάλυτες Ορμές• και με τ΄ όραμα τούτο να ρυθμίσουμε

το στοχασμό μας και την πράξη."

Νίκος Καζαντζάκης, Ασκητική.

Στάθης Σταυρόπουλος: μιά ενδιαφέρουσα ομιλία κα μερικά σκίτσα.

2009-05-17T12:49:00.000-07:00

Ζήκος: καλώς τον πεθερό του ρινόκερου.

2009-05-16T13:31:00.000-07:00

Σκίτσα: Αλτάν.

2009-05-15T05:34:00.000-07:00

Για τη γιορτή της μητέρας

2009-05-10T02:02:00.000-07:00

Nα σώσουμε τη βιοποικιλότητα: Για να μη χάσουμε αύριο, αυτά που έχουμε σήμερα.

2009-05-08T05:31:00.000-07:00

Τα τελευταία πενήντα χρόνια χάθηκαν οι περισσότερες από τις ντόπιες ποικιλίες σιτηρών, λαχανικών, δέντρων, καθώς και αυτόχθονες φυλές αγροτικών ζώων, όπως οι βραχυκερατικές αγελάδες, τα ελληνικά άλογα, πρόβατα κ.λ.π.(Κ. Κουτής).

Πάνω από 6.000 είδη πεταλούδας και άλλων εντόμων όχι τόσο αγαπητών, αλλά εξίσου σημαντικών, πρόκειται να αφανιστούν από τον πλανήτη, όταν τα 12.000 είδη που αυτή τη στιγμή βρίσκονται στη λίστα των υπό εξαφάνιση όντως εξαφανιστούν. Όπως έδειξε σχετική έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science, όταν εξαφανίζεται ένα είδος φυτού ή ζώου δεν εξαφανίζεται μόνο του. Μαζί του εξαφανίζονται και όλα τα ζώα που εξαρτώνται από αυτό για την επιβίωσή τους. ("Πράσινη" Γραμμή / Η Καθημερινή - 19/9) .

Αυτό έγινε γιατί οι γεωργοί άφησαν τις παραδοσιακές ποικιλίες και στράφηκαν στους καινούριους σπόρους που υπόσχονταν πολλά. Κάποιες ευθύνες πάντως έχουμε κι εμείς που δεν στηρίξαμε τους γεωργούς, καταναλώνοντας προιόντα απο παραδοσιακές ποικιλίες. Ευθύνη βεβαίως έχουν κυρίως οι κυβερνώντες και οι πολυεθνικές αγροτικές και φαρμακευτικές εταιρίες. Τα θέματα αυτά δεν έχουν προβληθεί επαρκώς, τόσο απο την παραδοσιακή και κομμουνιστική αριστερά,όσο και απο το, όποιο, ελληνικό οικολογικό κίνημα.
Στην εφημερίδα Καθημερινή - (7/11/2008) διαβάζουμε:"Έγκριση χορήγησε η Eυρωπαϊκή Eπιτροπή για την εισαγωγή του γενετικώς τροποποιημένου καλαμποκιού NK603, παραγωγής Monsanto, το οποίο είναι ανθεκτικό στα φυτοφάρμακα. Oι ποσότητες που θα εισαχθούν στην ευρωπαϊκή αγορά θα χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή προϊόντων, όπως σπορέλαιο, αλλά κυρίως για ζωοτροφές. Πρόκειται για τη δεύτερη έγκριση που λαμβάνει μεταλλαγμένο προϊόν από την Eυρωπαϊκή Eπιτροπή, μετά την άρση του μορατόριουμ. Tο πρώτο ήταν το καλαμπόκι Bt-11, της ελβετικής Syngenta. Το ποσοστό των Eυρωπαίων καταναλωτών που αντιδρούν στα μεταλλαγμένα έχει φθάσει το 70%."

Ντόπιες ποικιλίες είναι οι ποικιλίες φυτών που καλλιεργούνται από την αρχαιότητα ως σήμερα στην ίδια περιοχή. Εξελίσσονται μέσα στους αιώνες και είναι προσαρμοσμένες στα χώματα και στο κλίμα κάθε τόπου.

Στην Ελλάδα χαρακτηριστικό είναι ότι ενώ το 1951 δεν χρησιμοποιούνται ακόμη καθόλου υβρίδια καλαμποκιού, σήμερα συμβαίνει να μην καλλιεργούνται πουθενά ντόπιες ποικιλίες παρά μόνο υβρίδια. Επίσης χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι το 1927, η καλλιέργεια του σιταριού περιλάμβανε 100% ντόπιες ποικιλίες, το 1969 μόνο 10%, ενώ σήμερα κυριολεκτικά έχει εκτοπιστεί από την καλλιέργεια το σύνολο των παλιών ποικιλιών. Από τις 111 ποικιλίες και πληθυσμούς μαλακού σταριού και 139 ποικιλίες και πληθυσμούς σκληρών σιτηρών, απόμειναν μόνον οι 20. Από τις 210 ποικιλίες και πληθυσμούς καλαμποκιού απόμειναν μόνον 30. Ακόμη καλλιεργούνταν: 99 ποικιλίες και πληθυσμοί κριθαριού, 39 ποικιλίες και πληθυσμοί βρώμης και 605 ποικιλίες φασολιού που σχεδόν έπαψαν πλέον να καλλιεργούνται.
Ο εντοπισμός μεταλλαγμένων σπόρων καλαμποκιού, παλιότερα(21/5/2007),ενώ είχαν ήδη σπαρθεί σε χιλιάδες στρέμματα στο νομό Δράμας (18/5), έφερε δραματικά στο προσκήνιο την ανεπάρκεια των ελεγκτικών μηχανισμών και την απουσία νομικού καθεστώτος για την αντικειμενική ευθύνη. Σύμφωνα με πληροφορίες της Νομαρχίας Δράμας, η εταιρεία Pioneer Hi - Bred International που πούλησε τις συγκεκριμένες σπορομερίδες καλαμποκιού δηλώνει απρόθυμη να αποζημιώσει τους παραγωγούς για το σύνολο της βλάβης που θα προκαλέσει η αναγκαστική καταστροφή της παραγωγής τους και περιορίζει την ευθύνη της στην κάλυψη του 40-50% του κόστους των εξόδων σποράς. Με άμεση δράση απάντησαν μέλη των Οικολόγων Πράσινων στη Θεσσαλονίκη, προχωρώντας σε συμβολική κατάληψη των γραφείων της εταιρείας, τα οποία, σημειωτέον, βρίσκονται μέσα σε δημόσιο χώρο, στο Αγρόκτημα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το ΚΕΠΠΥΕΛ μάλιστα, που είναι αρμόδιο να ελέγχει τους σπόρους, βρίσκεται σε απόσταση μόλις 30 μέτρων από τις αποθήκες της Pioneer, στον ίδιο χώρο! Η Greenpeace τέλος, με ανακοίνωσή της, ζητά η διακίνηση στην αγορά σπορομερίδων (βαμβακιού, καλαμποκιού κ.λπ.) να επιτρέπεται μόνο αφού έχει ολοκληρωθεί η διενέργεια εργαστηριακών ελέγχων, καθώς και την πλήρη ανάληψη της ευθύνης για αποζημίωση των παραγωγών από τις εταιρείες εμπορίας σπόρων, τόσο για το κόστος σποράς όσο και για τα διαφυγόντα κέρδη.
Αξίξει τον κόπο να κοιτάξετε την επίσημη λίστα της Greenpeace με τα προιόντα που περιέχουν μεταλλαγμένες τροφές. Θα αναγνωρίσετε πολλά, πάρα πολλά...

Τράπεζες σπόρων

Η συντήρηση γενετικού υλικού μπορεί να αποδειχθεί πραγματικά σωτήρια σε αυτές τις περιπτώσεις, καθώς μπορούν να «ανασυρθούν» ποικιλίες που εμφανίζουν ανθεκτικότητα. Ωστόσο, δεν πρόκειται για καθόλου εύκολη διαδικασία.

«Οι τράπεζες γενετικού υλικού έχουν την ευθύνη να συλλέξουν τον σπόρο και να τον διατηρήσουν. Αυτό σημαίνει είτε να διατηρούν τους σπόρους στην κατάψυξη είτε να τους καλλιεργούν για να ανανεώνονται. Ο καλύτερος τρόπος είναι η ζωντανή διατήρηση, αλλά απαιτεί πολύ περισσότερο προσωπικό και χρήματα που συνήθως δεν υπάρχουν», λέει ο κ. Παναγιώτης Σαϊνατούδης, που έχει ιδρύσει το ΠΕΛΙΤΙ, μη κυβερνητική οργάνωση για τη διατήρηση του γενετικού υλικού. Οπως εξηγεί, για να διακινηθεί νόμιμα μια ποικιλία πρέπει να είναι εγγεγραμμένη στον εθνικό κατάλογο, διαδικασία χρονοβόρα που απαιτεί πολλά χρήματα, γι’ αυτό και κυρίως πραγματοποιείται μόνο από τις εταιρείες παραγωγής σπόρων που έχουν οικονομικό όφελος.

«Οι παραδοσιακές ποικιλίες δεν υπάρχουν στους εθνικούς καταλόγους» συμπληρώνει ο κ. Ρίκος Θανόπουλος. Τονίζει όμως ότι οι καλλιεργητές μπορούν να χρησιμοποιούν παραδοσιακές ποικιλίες και μάλιστα επιδοτούνται γι’ αυτό μέσα από το πρόγραμμα «Διατήρησης εκτατικών καλλιεργειών που κινδυνεύουν από γενετική διάβρωση», δηλαδή από εξαφάνιση. Ομως, το κυριότερο πρόβλημα είναι ότι οι καλλιεργητές δεν βρίσκουν σπόρους από παραδοσιακές ποικιλίες για να καλλιεργήσουν. «Ελπίζουμε ότι μετά τον πρώτο χρόνο εφαρμογής του προγράμματος για τη διατήρηση των ποικιλιών θα υπάρχουν και σπόροι εφόσον οι αγρότες σε περίπτωση που κάνουν και σποροπαραγωγή θα λαμβάνουν μεγαλύτερη επιδότηση» εξηγεί ο κ. Θανόπουλος.

Η εντατική καλλιέργεια

Η εντατική καλλιέργεια κάποιων ειδών, όπως το σιτάρι, το καλαμπόκι, το ρύζι, οδήγησε στην εξάπλωσή τους σε όλο τον πλανήτη αλλά και στη μείωση της ποικιλίας των ειδών που καλλιεργούνται. Ετσι, σήμερα μπορούμε να βρούμε οπουδήποτε το ίδιο κίτρινο, «όμορφο», μεγάλο καλαμπόκι που τρώμε από τους υπαίθριους πωλητές στο Σύνταγμα. Ομως, χιλιάδες άλλες ποικιλίες του ίδιου φυτού, που δεν καλλιεργούνται πια ή που δεν άντεξαν στις αλλαγές του περιβάλλοντος, χάθηκαν ή κινδυνεύουν να χαθούν για πάντα. Μαζί τους θα χαθούν γενετικές πληροφορίες που όχι μόνο προσφέρουν ποικιλία (καλαμπόκια μικρά ή μεγάλα, άλλα που αντέχουν σε ξηρότερες συνθήκες ή και κάποια διαφορετικού χρώματος), αλλά ενδεχομένως μπορούν να βοηθήσουν στην επιβίωση του είδους σε συνθήκες κρίσιμες, όπως ασθένειες ή καταστροφές. Στην πραγματικότητα, οι νέες βελτιωμένες ποικιλίες έχουν ανάγκη τους άγριους, ακατέργαστους συγγενείς τους. Αυτοί αποτελούν την πηγή από την οποία οι επιστήμονες αντλούν τα γονίδια για να αναπτύξουν στη συνέχεια τις βελτιωμένες εκδοχές.

Ισως από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις του τι μπορεί να φέρει η μονοκαλλιέργεια συγκεκριμένης ποικιλίας, συχνότατα της περισσότερο αποδοτικής, είναι η ασθένεια που έπληξε τον 19ο αιώνα τις καλλιέργειες πατάτας στην Ιρλανδία, με αποτέλεσμα να πεθάνουν πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι και να μεταναστεύσουν άλλοι τόσοι. Η χώρα ήταν εξαρτημένη —για την εξασφάλιση τροφής- από μια ποικιλία πατάτας που όπως αποδείχτηκε δεν είχε καμία αντοχή στην ασθένεια. Ανάλογες απειλές υπάρχουν και σήμερα:

Στην Ουγκάντα την προηγούμενη χρονιά το υπουργείο Γεωργίας προειδοποίησε για ένα βακτήριο που πλήττει τις μπανάνες. Η ασθένεια, που αναφέρθηκε για πρώτη φορά το 2001, έως το 2005 είχε πλήξει τις 33 από τις 56 περιοχές της χώρας που καλλιεργούνται μπανάνες προκαλώντας καταστροφή στο 94% της παραγωγής. Η καταστροφή της παραγωγής δεν σημαίνει μόνο μηδενικό εισόδημα για τους παραγωγούς, αλλά και πραγματική απειλή πείνας. Στον αναπτυσσόμενο κόσμο η μπανάνα αποτελεί το πιο σημαντικό καλλιεργούμενο καρπό μετά το ρύζι, το καλαμπόκι, το σιτάρι και την πατάτα. Η κατανάλωση μπανάνας στην Ουγκάντα φτάνει τα 400 κιλά τον χρόνο κατά άτομο και από το συγκεκριμένο φρούτο λαμβάνουν το 25% των ημερήσιων αναγκών τους σε υδατάνθρακες 70 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλη την Αφρική. Καθώς καλλιεργούνται κυρίως συγκεκριμένες ποικιλίες, η μπανάνα έχει γίνει εξαιρετικά ευαίσθητη σε ασθένειες. Τόσο που τα τελευταία χρόνια η καλλιέργειά της έχει μειωθεί κατά 40% στην ανατολική Αφρική.

Κύριες πηγές για αυτή την ανάρτηση:

http://www.alopsis.gr/modules.php?name=News&file=article&sid=404
http://www.xronos.gr/ecology/detail.php?ID=45503

Καλησπέρα!

Νίκος Καββαδίας

2009-05-05T22:16:00.000-07:00

Μουσώνας

Τρελός μουσώνας ράγισε μεσονυχτίς τα ρέλια.
Στο χέρι σου χλωρό κλαρί, χαρτί κι ένα φτερό.
Τέσσεροι κάμανε καιροί τα ρούχα σου κουρέλια.
Να σε σκεπάσω θέλησα, γλιστράς και δε μπορώ.

Κοράλλι ο κατραμόκωλος βαστάει να σε φιλέψει.
Γιατί μπήγεις τα νύχια σου στη σάπια κουπαστή;
Είν' ένα φάδι αθώρητο και μου μποδάει τη βλέψη.
Γαλάζιο βλέπω μοναχά, γαλάζιο και σταχτί.

Παρακαλώ σε κάθησε να ξημερώσει κάπως.
Χρώμα να βρω, το πράσινο και τίντες μυστικές.
Κι απέ, το θρύλο να σου πω που μού 'πε μαύρος κάπος
τη νύχτα που μας έγλειφε φωτιά στο Μαρακές.

Ακόμα ξέρω τον αρχαίο σκοπό του Μινικάπε,
τη φοινικιά που ζωντανή θρηνεί στο Παραμέ.
Μα ένα πουλί μου μήνυσε πως κάποιος άλλος στα 'πε
κάποιος, που ξέρει να ιστορά καλύτερα από με.

Κάματος είναι που μιλά στενόχωρα και κάψα.
Πεισματική, και πέταξες χαρτί, φτερό, κλαδί,
όμως δεν είμαστε παιδιά να πιάσουμε την κλάψα.
Τι θα 'δινα - «Πάψε, Σεβάχ» - για να 'μουνα παιδί!

Αυγή, ποιος δαίμονας Ινδός σου μόλεψε το χρώμα;
Γυρίζει ο ναύτης τον τροχό κι ο γύφτος τη φωτιά.
Και μεις, που κάμαμε πετσί την καραβίσια βρώμα,
στο πόρτο θα κερδίσουμε και πάλι στα χαρτιά.

Νικηφόρος Λύτρας

2009-05-05T11:16:00.001-07:00

Ο Νικηφόρος Λύτρας (Πύργος Τήνου 1832 – Αθήνα 13 Ιουνίου 1904) ήταν ένας από τους μεγαλύτερους έλληνες ζωγράφους και δασκάλους της ζωγραφικής κατά τον 19ο αιώνα. Θεωρείται από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της Σχολής του Μονάχου και πρωτοπόρος στην διαμόρφωση της διδασκαλίας των Καλών Τεχνών στην Ελλάδα.

Ο Νικηφόρος Λύτρας ήταν γιος ενός λαϊκού μαρμαρογλύπτη. Το 1850, σε ηλικία δεκαοκτώ ετών πήγε στην Αθήνα μαζί με τον πατέρα του και γράφτηκε στο Σχολείο των Τεχνών (η μετέπειτα Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών).

Στο Σχολείο των Τεχνών, σπούδασε ζωγραφική με δασκάλους τον γερμανό Λουδοβίκο Θείρσιο (Λούντβιχ Τίερς ή Ludwing Thierch), τους αδερφούς Μαργαρίτη και τον ιταλό Ραφφαέλο Τσεκκόλι (Raffaelo Ceccoli). Με την αποφοίτησή του, το 1856, ανέλαβε να διδάξει το μάθημα της Στοιχειώδους Γραφής στο ίδιο ίδρυμα. Το 1860, με υποτροφία της ελληνικής κυβέρνησης, πήγε στο Μόναχο για να σπουδάσει στην Βασιλική Ακαδημία των Καλών Τεχνών και έτσι βρέθηκε στην καρδιά της ευρωπαϊκής καλλιτεχνικής ζωής. Εκεί δάσκαλός του ήταν ο Καρλ φον Πιλότυ (Karl von Piloty), ο βασικός εκπρόσωπος της ιστορικής ρεαλιστικής ζωγραφικής στην Γερμανία.

Το 1862, με την έξωση του βασιλιά Όθωνα, το ελληνικό κράτος διέκοψε την υποτροφία που του χορηγούσε, αλλά ο εύπορος βαρόνος Σιμών Σίνας, πρέσβης της Ελλάδας στην Βιέννη, ανέλαβε τα έξοδα των σπουδών του. Το καλοκαίρι του 1865, λίγο πριν αναχωρήσει για την Ελλάδα, συνάντησε τον φίλο του Νικόλαο Γύζη, που μόλις είχε φθάσει στο Μόναχο για να σπουδάσει και αυτός κοντά στον Πιλότυ. Μαζί με τον Γύζη επισκέφθηκαν εκθέσεις και μουσεία και πήγαν για λίγες ημέρες στις εξοχές του Μονάχου, σε γραφικά χωριά της Βαυαρίας.

Με την επιστροφή του στην Αθήνα, ο Λύτρας διορίστηκε καθηγητής στο Σχολείο Καλών Τεχνών, στην έδρα της Ανωτάτης Ζωγραφικής, την οποία κατείχε για 38 ολόκληρα χρόνια. Το 1873, παρέα με τον Γύζη, έκανε ένα τρίμηνο ταξίδι στην Σμύρνη και την Μικρά Ασία. Τον επόμενο χρόνο (1874) πήγε πάλι στο Μόναχο και επέστρεψε στην Αθήνα τον Απρίλιο του 1875. Τον Σεπτέμβριο του 1876, μαζί με τον Γύζη, αναχώρησε και πάλι για το Μόναχο και το Παρίσι. Το 1879 επισκέφθηκε την Αίγυπτο και τον χειμώνα του ίδιου έτους παντρεύτηκε την Ειρήνη Κυριακίδη, κόρη εμπόρου από την Σμύρνη. Τον επόμενο χρόνο γεννήθηκε το πρώτο από τα έξι παιδιά τους, ο Αντώνιος. Ακολουθούν τέσσερις ακόμα γιοι — ο Νικόλαος, ο Όθων, ο Περικλής και ο Λύσανδρος — και μία κόρη, η Χρυσαυγή. Ο γιος του Νικόλαος έγινε κι αυτός ζωγράφος με πλούσιο και πολύ σημαντικό έργο.

Ο Λύτρας δούλεψε ευσυνείδητα και ως ζωγράφος και ως καθηγητής στο Σχολείο Καλών Τεχνών και γνώρισε νωρίς την αναγνώριση και την δόξα. Κοντά του μαθήτεψαν πολλοί ζωγράφοι, που αργότερα ακολούθησαν διαφορετικούς δρόμους και διακρίθηκαν, μεταξύ των οποίων ο Γεώργιος Ιακωβίδης, ο Περικλής Πανταζής, ο Γεώργιος Ροϊλός και ο Νικόλαος Βώκος.

Πέθανε σε ηλικία 72 ετών το καλοκαίρι του 1904, μετά από σύντομη ασθένεια που εικάζεται ότι οφείλονταν σε δηλητηρίαση από χημικές ουσίες των χρωμάτων. Λίγους μήνες αργότερα, την έδρα του στο Σχολείο Καλών Τεχνών (Πολυτεχνείο), ανέλαβε ο παλαιός μαθητής του Γεώργιος Ιακωβίδης.

Κατά την περίοδο που ήταν μαθητής του Πιλότυ στο Μόναχο, ο Λύτρας ασχολήθηκε με την λεγόμενη «ιστορική ζωγραφική» με θέματα παρμένα από την ελληνική μυθολογία και την ελληνική ιστορία. Στην περίοδο του Μονάχου συγκαταλέγονται οι πίνακές του: Ο απαγχονισμός του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄, Η Πηνελόπη διαλύει τον ιστό της, Η Αντιγόνη εμπρός στο νεκρό Πολυνείκη.

Με την επιστροφή του στην Ελλάδα, άρχισε να ασχολείται με προσωπογραφίες, αλλά και με θέματα της ζωής στο χωριό και την πόλη. Τα γραφικά έθιμα και τα στιγμιότυπα ενέπνευσαν μερικά από τα πλέον γνωστά ηθογραφικά έργα του: Ψαριανό μοιρολόι, Ο γαλατάς, Παιδί που στρίβει τσιγάρο, Η αναμονή, κ.ά.Οι ηθογραφίες του Λύτρα, είδος στο οποίο θεωρείται εισηγητής, ανταποκρίνονται στην κυρίαρχη ιδεολογία της αστικής τάξης της εποχής και στο γενικό αίτημα για την απόδειξη της ιστορικής συνέχειας των Ελλήνων. Τα ταξίδια του στην Μικρά Ασία και την Αίγυπτο πλούτισαν τους πίνακές του με αραπάκια, φελάχες, χότζες και άλλα στοιχεία του της προσφιλούς στην Δύση μυστηριακής Ανατολής. Τα έργα των τελευταίων του χρόνων διαπνέονται από την μελαγχολία των γηρατειών, από θρησκευτικές ανησυχίες και μηνύματα θανάτου. Προς το τέλος της ζωής του, ασκητικές και μαυροντυμένες υπάρξεις με κέρινα πρόσωπα πήραν την θέση των λυγερόκορμων κοριτσιών.

Ο καταξιωμένος Λύτρας ήταν από τα πιο δημοφιλή πρόσωπα στους αθηναϊκούς καλλιτεχνικούς κύκλους της εποχής του. Συμμετείχε και τιμήθηκε σε πάμπολλες εκθέσεις: στις πανελλήνιες εκθέσεις στο Ζάππειο, τις παγκόσμιες εκθέσεις του Παρισιού (1855, 1867, 1878, 1889 και 1900), την παγκόσμια έκθεση της Βιέννης (1873), και τις εκθέσεις που οργάνωνε τακτικά ο Καλλιτεχνικός Σύλλογος Παρνασσός. Ως επίσημος προσωπογράφος της υψηλής κοινωνίας της Αθήνας φιλοτέχνησε ολόσωμα μνημειακά πορτρέτα μελών των οικογενειών Σερπιέρη, Καυτατζόγλου, διευθυντών της Εθνικής Τράπεζας και άλλων επιφανών Αθηναίων που συγκαταλέγονται στα πιο σημαντικά δείγματα της ελληνικής ζωγραφικής του 19ου αι.

Η πολύχρονη θητεία του ως καθηγητή στη Σχολή Καλών Τεχνών έθεσε τα θεμέλια για την ανάπτυξη της σύγχρονης ελληνικής ζωγραφικής. Αν και προσκολλημένος πάντα στις αρχές του ακαδημαϊσμού της Σχολής του Μονάχου και ανεπηρέαστος από το ρεύμα των ιμπρεσιονιστών, εντούτοις προέτρεπε πάντα τους μαθητές του να είναι ανοιχτοί στις νέες τάσεις. Ως καλλιτέχνης και ως δάσκαλος, ο Λύτρας σημάδεψε την πορεία της νεοελληνικής ζωγραφικής. «Η αγάπη προς το ωραίον είναι η γέφυρα μεταξύ Θεού και ανθρώπου», έλεγε.

Το 1903 παρασημοφορήθηκε με τον Χρυσό Σταυρό του Σωτήρος. Το 1909 — μετά τον θάνατό του — έργα του παρουσιάστηκαν στην έκθεση «Η σχολή του Πιλότυ 1885-1886» στην γκαλερί Heinemann του Μονάχου. Το 1933 πραγματοποιήθηκε μεγάλη αναδρομική έκθεση στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών με 186 έργα του.

Μουσικό-γλωσσικό αφιέρωμα: Ερωτόκριτος.

2009-04-28T13:25:00.000-07:00

Ξεχάστηκα το τελευταίο διάστημα, επιστράτευσα την τεχνολογία και ετοίμασα το παρόν μικρό αφέρωμα,στον Ερωτόκριτο .

Επέλεξα ακόμη το τραγούδι της Αρετούσας, καθώς και το παράπονό της.
Μπορείτε ακόμη να ακούσετε στίχους με τη συγκλονιστική φωνή του Μάνου Κατράκη.
Το τέλος του Ερωτίκριτου τραγουδά ο Νίκος Ξυλούρης. Πιό αυθόρμητα, όμορφα πάντως, το επιχειρεί και ο Μίλτος Πασχαλίδης σε συναυλία, συμπληρώνοντας το μακρύ κατάλογο των ερμηνευτών. Αν μερακλώσετε, με μια απλή αναζήτηση μπορείτε να βρείτε κι άλλα.
Αυτά προσώρας,
καλημέρα και καλή ακρόαση,

Απόσπασματα απο το έργο:
ΠΟΙΗΤΗΣ

1 Tου Κύκλου τα γυρίσματα, που ανεβοκατεβαίνουν,

και του Τροχού, που ώρες ψηλά κι ώρες στα βάθη πηαίνουν·
και του Καιρού τα πράματα, που αναπαημό δεν έχουν,
μα στο Kαλό κ' εις το Kακό περιπατούν και τρέχουν·
και των Αρμάτω' οι ταραχές, όχθρητες, και τα βάρη, 5
του Έρωτος οι μπόρεσες και τση Φιλιάς η χάρη·
αυτάνα μ' εκινήσασι τη σήμερον ημέραν,
ν' αναθιβάλω και να πω τά κάμαν και τά φέραν
σ' μιά Κόρη κ' έναν Άγουρο, που μπερδευτήκα' ομάδι
σε μιά Φιλιάν αμάλαγη, με δίχως ασκημάδι. 10
Κι όποιος του Πόθου εδούλεψε εις-ε καιρόν κιανένα,
ας έρθει για ν' αφουκραστεί ό,τ' είν' εδώ γραμμένα·
να πάρει ξόμπλι κι [α]ρμηνειά, βαθιά να θεμελιώνει
πάντα σ' αμάλαγη Φιλιάν, οπού να μην κομπώνει.
Γιατί όποιος δίχως πιβουλιά του Πόθου του ξετρέχει, 15
εις μιάν αρχή [α' βασανιστεί], καλό το τέλος έχει.
Αφουκραστείτε, το λοιπόν, κι ας πιάνει οπού'χει γνώση,
για να κατέχει κι αλλουνού απόκριση να δώσει.
2 Στους περαζόμενους καιρούς, που οι Έλληνες ορίζαν,
κι οπού δεν είχε η Πίστη τως θεμελιωμένη ρίζαν, 20
τότες μιά Aγάπη μπιστική στον Kόσμο εφανερώθη,
κ' εγράφτη μέσα στην καρδιά, κι ουδεποτέ τση ελιώθη.
Kαι με Kαιρό σε δυό κορμιά ο Πόθος είχε μείνει,
και κάμωμα πολλά ακριβόν έτοιους καιρούς εγίνη.
Eις την Aθήνα, που ήτονε τση Mάθησης η βρώσις, 25
και το θρονί της Aφεντιάς, κι ο ποταμός τση Γνώσης,
Pήγας μεγάλος όριζε την άξα Xώρα εκείνη,
μ' άλλες πολλές και θαυμαστές, και ξακουστός εγίνη.
Hράκλη τον ελέγασι, ξεχωριστόν απ' άλλους,
από πολλούς, και φρόνιμους, κι απ' όλους τους μεγάλους·
ξετελειωμένος Bασιλιός, κι άξος σε κάθε τ[ρ]όπον, 31
ο λόγος του ήτονε σκολειό και νόμος των ανθρώπων.
Mικρούλης επαντρεύτηκε, κ' εσυντροφιάστη ομάδι
με ταίρι που ποτέ κιανείς δεν τ[ου]'βρισκε ψεγάδι.
Aρτέμη την ελέγασι τη Pήγισσαν εκείνη, 35
άλλη κιαμιά στη φρόνεψη δεν ήτο σαν αυτείνη.
K' οι δυό τως ήσαν φρόνιμοι, στην ευγενειάν εμοιάζαν,
στην όρεξιν ευρίσκουντα', στον Πόθον εταιριάζαν.
Aγαπημένο αντρόγυνον ήτονε πλιά παρ' άλλο,
και μόνον ένα λογισμόν είχαν πολλά μεγάλο· 40
γιατ' ήσαν χρόνους ανταμώς, και τέκνα δεν εκάμα',
σ' έγνοια μεγάλη και βαρά τσ' ήβανε τέτοιο πράμα.
Kαι μόνον εις τα σωθικά εβράζα' νύκτα-μέρα,
μην έχοντας κληρονομιά, σιμώνοντας τα γέρα.
Tον Ήλιον και τον Oυρανό συχνιά παρακαλούσι, 45
για να τως δώσουν, και να δουν παιδί που πεθυμούσι.
Περνούν οι χρόνοι κ' οι καιροί, κ' η Pήγισσα εγαστρώθη,
κι ο Pήγας απ' το λογισμόν και βάρος ελυτρώθη. Η συνέχεια υπάρχει εδώ

Στοχασμοί και αποφθέγματα: Παναγιώτης Κονδύλης

2009-04-14T13:44:00.000-07:00

Το Πάσχα, εκτός των άλλων είναι μια καλή ευκαιρία να τα πούμε από κοντά με παλιούς και νέους φίλους, αδιαμεσολάβητα, όμορφα κι ανθρώπινα με ρακί και τσιμπoλόγημα. Σαν πολύ τράβηξε η ιστορία με το φέις, μόνο εφαρμογή για το ψήσιμο του οβελία δεν έλαβα ακόμα, θέλω ν’ ακούω τους φίλους μου να γελάνε κανονικά και όχι «xaxa1sxi xe”, να μιλάνε κανονικά, να μην πέφτει η σύνδεση, να απαντάω σε τρεις νοματαίους ταυτόχρονα μασουλώντας ερίφιο και άλλα τέτοια ωραία.
Αυτά τα ολίγα, εύχομαι σε όλους και όλες καλό Πάσχα!

Για να μείνουν σκέτες οι ευχές ανεβάζω και τα παρακάτω απο έναν αγαπημένο στοχαστή, τον Παναγιώτη Κονδύλη. Γεννήθηκε στην Αρχαία Ολυμπία το 1943 και πέθανε στην Αθήνα τον Ιούλιο του 1998. Σπούδασε κλασσική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και φιλοσοφία, νεότερη ιστορία και φιλοσοφία στα Πανεπιστήμια της Φρανκφούρτης και της Χαϊδελβέργης. Στη Χαϊδελβέργη αναγορεύθηκε διδάκτωρ της φιλοσοφίας.

Στην ελληνική γλώσσα έγραψε

:Η κριτική της μεταφυσικής στη νεότερη σκέψη (1983), Ο Μαρξ και η αρχαία Ελλάδα (1984), Ο ευρωπαϊκός Διαφωτισμός, Ι-ΙΙ (1987), Ο νεοελληνικός Διαφωτισμός (1988), Ισχύς και απόφαση (1991), Η παρακμή του Αστικού Πολιτισμού (1991), Πλανητική πολιτική μετά τον Ψυχρό Πόλεμο (1992), Η ηδονή, η ισχύς, η ουτοπία (1992), Θεωρία του πολέμου (1997).

Για την εργασία του του απονεμήθηκε το μετάλλιο Γκαίτε και το βραβείο Χούμπολντ. Διετέλεσε Εταίρος του Ιδρύματος Ανωτάτων Σπουδών του Βερολίνου. Μέχρι το θάνατότου διηύθυνε τη ΄΄Φιλοσοφική και Πολιτική Βιβλιοθήκη΄΄ των εκδόσεων ΄΄Γνώση΄΄ και τη σειρά ΄΄Ο Νεώτερος Ευρωπαϊκός Πολιτισμός΄΄ των εκδόσεων ΄΄Νεφέλη΄΄. Περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ

Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Νέα Εστία τ.1717. Δεν είναι βεβαίως αντιπροσωπευτικό της γραφής του Π. Κονδύλη, ωστόσο το βρήκα ενδιαφέρον.

Συμβολές στη θεωρία της επικοινωνίας και της αγάπης προς

τον πλησίον

φωτό: πίνακας του Εdgar Degas

Ακριβώς οι πνευματωδέστερες συζητήσεις αποδεικνύουν το

αδύνατο της συναίνεσης: αυτές δείχνουν ότι για κάθε

επιχείρημα υπάρχει και ένα αντεπιχείρημα.

Ο διάλογος μεταξύ ετεροφρόνων είναι αδύνατος και μεταξύ

ομοδόξων περιττός.

Απαρχή ξεχωριστής οικειότητας: να κουτσομπολεύεις κατ' ιδίαν

μ' έναν τρίτο τους κοινούς σας φίλους.

Όταν προσδοκούμε από τους άλλους να μάς «καταλάβουν»,

στην ουσία τους ζητούμε να μάς συμμεριστούν την

αυτοκατανόησή μας.

Φιλία είναι η (σιωπηρή) συμφωνία ότι η

μία πλευρά συμμερίζεται την αυτοκατανόηση της άλλης.

Μιά συζήτηση περί φιλίας ή αγάπης μπορεί να σημάνει την

αρχή ή το τέλος της φιλίας ή της αγάπης.

Οι αλαζόνες προκαλούν την αντιπάθεια επειδή δεν μπορούμε να

περιμένουμε επιβεβαίωση της δικής μας φιλαυτίας.

Οι ανόητοι μονίμως παραπονούνται ότι οι ευφυείς είναι

επηρμένοι.

Στις επιτυχίες αισθανόμαστε πάνω από το ανθρώπινο μέτρο,

στις αποτυχίες αναλογιζόμαστε την κοινή ανθρώπινη μοίρα.

Η μεγάλη ματαιοδοξία σε αντίθεση προς τη μικρή, που ζει από

τις προσόδους του πυρετώδους πάρε-δώσε στο Vanity Fair της

καθημερινότητας, είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητη από τον

έπαινο και την επιδοκιμασία· γι' αυτό και φαντάζει σαν

μετριοφροσύνη.

Η ευγένεια συνιστά συχνότατα τον πιο επιδέξιο καιροσκοπισμό:

μόνο ευγενείς άνθρωποι κατορθώνουν να κρατούν πάντοτε και

συγχρόνως όλες τις πόρτες ανοιχτές.

Συμπληρωματικά περί οπτικής

φωτό: πίνακας του Εdgar Degas

Οι παρωπίδες προσφέρουν ασφαλή προσανατολισμό.

Επειδή τα όρια των ονείρων είναι ρευστά, γίνονται ρευστά και

τα όρια του Πραγματικού: γιατί το Πραγματικό βλέπεται από τη

σκοπιά του ονείρου.

Ελπίδα και φόβος παρεμποδίζουν την κατανόηση των

ανθρώπινων πραγμάτων· η ελπίδα όμως ξεπερνιέται πολύ

δυσκολότερα από το φόβο.

Ο άνθρωπος είναι ικανός να πιστέψει οτιδήποτε, προκειμένου

να πείσει τον εαυτό του και τους άλλους ότι οι πράξεις του

βρίσκονται σε συμφωνία με τις πεποιθήσεις του.

Μάς ενδιαφέρει λιγότερο το τί είμαστε από το τί πιστεύουν οι

άλλοι για μάς.

Ευσεβείς διαλογισμοί

Μετά το θάνατο του Θεού όλα επιτρέπονται — θρησκολογούν

ορισμένοι· όσο ζούσε ακόμη ο Θεός, τα είχε επιτρέψει όλα από

μόνος του — διαπιστώνουν άλλοι.

Αν ο θάνατος δεν έχει νόημα, τότε δεν έχει νόημα ούτε η ζωή:

αυτό υπήρξε ανέκαθεν το ισχυρότερο —και δολιότερο—

επιχείρημα των επί γης τοποτηρητών του Εκείθεν.

Ο διάβολος είναι εξαιρετικός θεολόγος, οι θεολόγοι μέτριοι

διάβολοι.

φωτό: Ιερώνυμος Μπος, Ο κήπος των επίγειων απολαύσεων (1907)

Κοινωνιολογία της ηθικής και ηθική της κυριαρχίας.

Γιατί οι μικροαστοί δεν είναι ποτέ κυνικοί: η πίστη στην ύπαρξη

και την πρακτικότητα των γενικώς αποδεκτών κανόνων της

ηθικής τους παρέχει ένα αίσθημα πρόσθετης ασφάλειας.

Ο τωρινός κυρίαρχος επικαλείται τη λογική, ο μελλοντικός

υμνεί την ελευθερία.

Οι ιδέες είναι η παρηγοριά των αδύναμων και η πρόφαση των

ισχυρών.

φωτό: πίνακας του Εdgar Degas Φιλοσόφων εγκώμιον

Η έλλειψη ιστορικής παιδείας είναι η αστείρευτη πηγή

έμπνευσης των φιλοσόφων.

Το πρώτο μέλημα του επαγγελματία φιλοσόφου είναι να πείσει

τον εαυτό του και τον κόσμο ότι κερδίζει το μισθό του όχι ως

απλός εργαζόμενος, σαν όλους τους άλλους, αλλά ως ευεργέτης

της ανθρωπότητας.

Οι θεωρητικές αναμετρήσεις μεταξύ φιλοσόφων γίνονται

ειλικρινείς μόνο όταν καταλήγουν σε προσωπικές ύβρεις.

Μιά παραβολή των πολιτικών αναλύσεων του Tocqueville και

του Hegel δείχνει ότι ο κήρυκας του απόλυτου Πνεύματος ήταν

τελικά επαρχιώτης.

Περί υγιεινής ζωής

Οριστικό επιχείρημα υπέρ του καπνίσματος: η απόλαυση είναι

βέβαιη, ο κίνδυνος είναι ενδεχόμενος.

Ζητήματα γούστου

Απ' όλα προτιμώ περισσότερο την μετριοφροσύνη των

αμόρφωτων. Όμως από το θράσος των ημιμαθών προτιμώ τη

ματαιοδοξία των πεπαιδευμένων.

Είναι καλό που το σώμα μου δεν μπορεί να διαπράξει όλες τις

αμαρτίες του πνεύματός μου.

Ο απέραντος πόθος να ρουφήξεις τον κόσμο — και η απέραντη

ανία αφότου το έκανες.

Το φθινόπωρο είναι ο πιο εμπνευσμένος κιτς ζωγράφος.

Ο γάμος ισοδυναμεί με την απόπειρα να αντικαταστήσουμε όλα

τα βιβλία του κόσμου με μία και μόνη εγκυκλοπαίδεια.

Summa summarum

Καμμιά αθωότητα δεν είναι αθώα, καμμιά ενοχή δεν είναι

ένοχη.

Ανθρώπινο είναι οτιδήποτε πράττουν ή έχουν πράξει οι

άνθρωποι.

Οι αξίες είναι σχετικές και ο άνθρωπος θνητός· στην έσχατη

συνέπειά του τούτο το στοιχειώδες συμπέρασμα σημαίνει:

μηδενισμός.

φωτό: Ιερώνυμος Μπος, Ο κήπος των επίγειων απολαύσεων (1907)

Ο ανδρισμός, ο οριστικός δηλαδή αποχαιρετισμός κάθε ελπίδας

και φόβου, είναι η ηθική του μηδενισμού.

Το /αιμονικό δεν είναι κάποιο σκοτεινό ορμέμφυτο, αλλά η

έσχατη συνέπεια της σκέψης.

Να μη θέλεις τίποτα, να θέλεις το τίποτα, να μη θέλεις: αυτές

είναι κατά σειρά οι δυνατές κλιμακώσεις της βούλησης.

Τηλεοπτικές συζητήσεις: Νεοελληνικός Διαφωτισμός

2009-04-02T16:20:00.000-07:00

Ανεβάζω δοκιμαστικά ολόκληρη την εκπομπή.